Các lỗi kỹ thuật thường gặp gây hư hỏng dây tăng đơ và phương pháp phòng ngừa

Phân tích các lỗi kỹ thuật thường gặp ở dây tăng đơ: Đứt sợi, biến dạng cơ khí, lão hóa UV. Hướng dẫn tiêu chuẩn loại bỏ theo EN 12195-2 và giải pháp phòng ngừa.

Trong quy trình kiểm soát an toàn tải trọng, việc nhận diện sớm các dấu hiệu hư hỏng của dây tăng đơ chằng hàng (Ratchet Lashing) là yếu tố sống còn. Một thiết bị chằng buộc bị lỗi không chỉ làm mất khả năng giữ tải (Load restraint) mà còn tiềm ẩn nguy cơ đứt gãy đột ngột dưới tác động của lực quán tính.

Dựa trên tiêu chuẩn quốc tế EN 12195-2 (Tiêu chuẩn Châu Âu về an toàn thiết bị chằng buộc), bài viết này phân tích các dạng lỗi kỹ thuật phổ biến, các tiêu chí bắt buộc phải loại bỏ thiết bị và phương pháp bảo trì phòng ngừa.

I. Nhóm lỗi về Dây đai (Webbing Failures)

Dây đai là thành phần chịu lực chính, được làm từ Polyester (PES). Các hư hỏng vật lý trên dây đai làm giảm trực tiếp Tải trọng làm việc (LC) của hệ thống.

1. Vết cắt và mài mòn (Cuts & Abrasion)

Nguyên nhân: Dây đai tiếp xúc trực tiếp với các cạnh sắc nhọn của hàng hóa (thép tấm, kính, cạnh thùng gỗ) hoặc ma sát liên tục trong quá trình vận chuyển.

Tiêu chuẩn loại bỏ (Rejection Criteria): Theo EN 12195-2, dây đai phải bị loại bỏ ngay lập tức nếu xuất hiện vết cắt hoặc mài mòn vượt quá 10% chiều rộng của bản dây.

Rủi ro: Một vết cắt nhỏ 5mm trên dây bản 50mm có thể làm giảm tới 30-50% sức bền kéo đứt khi chịu tải trọng động.

2. Hư hỏng đường may (Stitching Damage)

Dấu hiệu: Các đường chỉ may chịu lực (thường có màu đen hoặc khác màu với dây) bị đứt, sờn hoặc bung ra.

Tiêu chuẩn loại bỏ: Bất kỳ sự hư hại nào đối với đường may chịu lực chính đều yêu cầu ngưng sử dụng thiết bị.

3. Lão hóa do môi trường (Environmental Degradation)

Hóa chất: Dây bị mềm nhũn, đổi màu hoặc sợi bị phân rã do tiếp xúc với axit hoặc kiềm mạnh.

Tia UV: Dây bị bạc màu, bề mặt xơ cứng và xuất hiện các vết nứt vi mô khi uốn gập. Đây là dấu hiệu của sự giòn hóa vật liệu, làm mất độ đàn hồi cần thiết.

II. Nhóm lỗi về Cơ khí (Mechanical Failures)

Bộ khóa tăng đơ (Ratchet) và các đầu móc (Hooks) chịu trách nhiệm tạo và duy trì lực căng.

1. Biến dạng dẻo (Deformation)

Nguyên nhân: Thường do sử dụng quá tải (Overloading) hoặc siết lực quá mức bằng các công cụ đòn bẩy không được phép (như tuýp sắt).

Tiêu chuẩn loại bỏ:

• Đầu móc: Miệng móc bị hở rộng quá 5% so với kích thước ban đầu.

• Bộ tăng đơ: Trục quay bị cong, tay cầm bị biến dạng hoặc các chốt định vị bị lỏng lẻo.

2. Ăn mòn và Rỉ sét (Corrosion)

Dấu hiệu: Lớp mạ kẽm bị bong tróc, xuất hiện rỉ sét sâu ăn mòn vào kết cấu thép, làm kẹt lò xo hoặc lẫy khóa.

Rủi ro: Rỉ sét làm tăng ma sát nội tại, khiến lực tay (SHF) không chuyển hóa hiệu quả thành lực căng (STF), đồng thời có nguy cơ gãy chốt khi chịu tải.

3. Mất nhãn mác (Illegible Labels)

Quy định: Theo chuẩn an toàn, một dây tăng đơ không có tem nhãn hoặc thông số trên tem (LC, STF, vật liệu) bị mờ không đọc được bắt buộc phải bị loại bỏ, vì người dùng không thể xác định được giới hạn an toàn của thiết bị.

III. Phương pháp phòng ngừa và Bảo trì

Để tối đa hóa tuổi thọ thiết bị và đảm bảo an toàn, doanh nghiệp cần áp dụng quy trình bảo trì định kỳ.

1. Sử dụng phụ kiện bảo vệ (Edge Protection)

Bắt buộc sử dụng các loại nẹp góc (Plastic/Steel Corner Protectors) hoặc ống lót (Wear Sleeves) tại mọi điểm tiếp xúc giữa dây đai và cạnh sắc của hàng hóa. Điều này ngăn chặn 90% các lỗi đứt và mài mòn dây.

2. Kiểm tra trước mỗi lần sử dụng (Pre-use Inspection)

Thiết lập quy trình kiểm tra nhanh (Visual Check) trước khi xuất bến: Soi kiểm tra vết cắt trên dây, độ nhạy của lò xo khóa và tình trạng của đầu móc.

3. Vệ sinh và Bảo quản đúng cách

Sau khi sử dụng trong môi trường biển hoặc hóa chất, cần rửa sạch dây bằng nước ngọt và phơi khô (tránh ánh nắng trực tiếp).

Tra dầu bôi trơn định kỳ vào các khớp chuyển động của bộ tăng đơ để chống kẹt và rỉ sét.

IV. Kết luận

Việc cố tình sử dụng các dây tăng đơ đã có dấu hiệu hư hỏng là vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc an toàn. Chi phí thay thế một bộ dây mới là không đáng kể so với thiệt hại của một vụ tai nạn hàng hóa.

Doanh nghiệp vận tải cần tư vấn về quy trình kiểm định, tiêu chuẩn loại bỏ hoặc tìm kiếm nguồn cung cấp dây tăng đơ đạt chuẩn EN 12195-2 với độ bền vượt trội? Liên hệ ngay với bộ phận kỹ thuật của DARAVIN để được hỗ trợ giải pháp toàn diện.